Er bestaat op dit moment geen Europese standaard voor handbagage. Dat is de reden dat je koffer bij de heenvlucht wel meemag en bij de terugvlucht niet, en het is ook de reden dat mensen bij de gate ineens zestig euro moeten betalen voor een tas die ze al drie jaar meenemen.
Daar komt verandering in, maar minder snel dan de koppen suggereren. Het Europees Parlement keurde op 7 juli 2026 een akkoord over de herziene passagiersrechten goed, met 646 stemmen voor en 12 tegen. Daarin staat dat je één persoonlijk item, een kleine tas of rugzak, altijd kosteloos mee de cabine in mag nemen. De Raad moest dat begin augustus bevestigen, waarna de regels twintig dagen na publicatie in werking treden en lidstaten en luchtvaartmaatschappijen nog een jaar krijgen om zich aan te passen. Het persbericht van het Europees Parlement beschrijft de hele afspraak.
Praktisch betekent dat: deze zomer verandert er nog niets. Volgende zomer waarschijnlijk ook niet. Tot die tijd geldt gewoon per maatschappij opzoeken.
De twee categorieën die er nu zijn
Vrijwel elke maatschappij werkt inmiddels met twee soorten handbagage. De kleine moet onder de stoel voor je passen en is meestal rond de 40 bij 30 bij 20 centimeter; die is bij de meeste maatschappijen gratis, ook in de goedkoopste tariefklasse. De grote gaat in het bagagerek boven je hoofd, meet meestal 55 bij 40 bij 20 tot 55 bij 40 bij 25 centimeter, en kost bij de prijsvechters extra terwijl hij bij KLM, Lufthansa en de meeste netwerkmaatschappijen in de ticketprijs zit.
Het verschil tussen die twee is waar vrijwel alle verwarring en vrijwel alle kosten vandaan komen.
Waar de maten in de praktijk uiteenlopen
Ryanair werkt al jaren met een klein gratis stuk van ongeveer 40 bij 20 bij 25 centimeter en een grotere tas van 55 bij 40 bij 20 voor wie Priority koopt. Die twintig centimeter diepte is de valkuil, want veel koffers die als handbagage verkocht worden zijn 23 of 25 centimeter diep.
Transavia zit ruimer met 55 bij 40 bij 25, maar rekent wel op gewicht en telt het kleine tasje mee. KLM staat een iets ander formaat toe plus een accessoire, met een gezamenlijk gewicht dat hoger ligt. Wizz Air geeft je het kleine formaat gratis en verkoopt de grotere apart. Vueling en easyJet zitten daar ergens tussenin en hebben hun regels in de afgelopen twee jaar allebei aangepast.
Controleer daarom altijd je eigen boekingsbevestiging, want de precieze centimeters wijzigen en je tariefklasse bepaalt wat je mag. De praktische conclusie blijft wel overeind: een koffer van 55 bij 40 bij 20 is de veiligste keuze voor de grote maat en 40 bij 30 bij 20 voor de kleine, en wie beide heeft is voor Europa klaar.
Waarom de diepte belangrijker is dan de hoogte
Bij de meetbakken die bij gates staan is de diepte het criterium dat het vaakst mislukt. Hoogte en breedte kloppen meestal wel, want daar houden fabrikanten zich aan. De diepte wordt opgerekt door voorvakken, uitzetritsen en wielen die aan de buitenkant zitten.
Let dus op of de opgegeven maat inclusief wielen en handgreep is. Sommige merken vermelden de kastmaat en laten de wielen buiten beschouwing, wat twee tot drie centimeter scheelt, en dat is precies het verschil tussen doorlopen en betalen.
Op afmetingen handbagage staan de maten per maatschappij naast elkaar met de koffers die eraan voldoen, wat sneller werkt dan tien websites van luchtvaartmaatschappijen langsgaan. Travelbags heeft een vergelijkbaar overzicht als je een tweede bron wilt.
Gewicht: minder streng dan je denkt
De meeste Europese maatschappijen wegen handbagage niet. De limieten staan in de voorwaarden, acht, tien of twaalf kilo, maar worden bij Europese vluchten zelden gecontroleerd, behalve bij drukte of op routes waar traditioneel veel bagage meegaat.
Buiten Europa is dat anders. Aziatische maatschappijen wegen bijna standaard en bij de Golfmaatschappijen staat er geregeld een weegschaal bij de gate.
Drie dingen die je kunt doen om nooit meer te betalen
Koop één koffer die aan de strengste maat voldoet en gebruik die altijd, want twee koffers voor twee maatschappijen is een systeem dat je vroeg of laat gaat verpesten.
Weeg thuis. Een bagageweger van tien euro voorkomt discussie en past in je binnenzak.
En doe zware spullen aan je lijf. Schoenen, jas en camera tellen niet mee als je ze draagt. Dat voelt onelegant, maar het is de enige regel die bij elke maatschappij hetzelfde uitpakt.
Reis je met de trein, dan speelt dit hele verhaal overigens niet. Er wordt op het spoor niet gemeten en niet gewogen, wat een van de redenen is waarom een route als Schotland per trein zoveel ontspannener aanvoelt dan dezelfde afstand door de lucht.
